سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS )، براي اولين بار در اوايل دهه 60 ميلادي در كشور كانادا ابداع گرديد و از آن تاريخ تاكنون، روز به روز بر طرفداران و كاربران آن افزوده شده است. در جهان امروز از اين سيستم براي دسترسي به اهداف مختلف بهره برداري مي گردد. به عنوان مثال در اروپا از GIS در امور ثبت اسناد ملكي و تهيه بانك هاي اطلاعاتي زيست محيطي استفاده مي گردد. در انگلستان از اين سيستم براي امور خدمات شهري مانند تلفن، آب، برق و گاز استفاده مي گردد و در كانادا از آن براي برنامه ريزي در موضوع برآورد حجم الوار مورد نياز از درختان جنگلي و تعيين مسير و جاده هاي دسترسي به اين درختان استفاده مي شود.
در يك تعريف كلي از سيستم اطلاعات جغرافيايي بايد به اين موضوع اشاره نمود كه GIS در واقع يك نگهدارنده بانك هاي اطلاعاتي است كه بر اساس برنامه تنظيم شده براي آن، قادر است با انجام محاسبات گوناگون، به كشف روابط ميان داده هاي موجود در بانك هاي اطلاعاتي خود بپردازد و از اين طريق اطلاعات جديد و تازه اي را در اختيار كاربران قرار دهد. به عنوان مثال هرگاه بتوان در يك بانك اطلاعات، داده هايي را مانند محل جغرافيايي اماكن پرورش دام، جمعيت، تركيب و گروه هاي سني حيوانات در اماكن پرورش دام، زمان بروز يك بيماري در گله هاي حيوانات، ميزان واگيري وتلفات ناشي از بيماري در گله، سوابق ايمن سازي حيوانات در برابر بيماري به روش مايه كوبي و... را نگهداري و بگونه اي برنامه ريزي نمود كه بتوان روابط ميان زمان و مكان وقوع بيماري ها را با محل جغرافيايي اماكن پرورش دام، نوع و شيوه دامپروري، ايمني حيوانات در مقابل بيماري و... مورد مطالعه قرار داد، در اين صورت با انجام يك مطالعه در مدت زمان لازم مي توان علل و چگونگي بروز بيماري ها را در گله هاي دامي در مناطق مختلف كشور و روشهاي انتقال و انتشار آنها را شناسايي نمود و به اين ترتيب با تجزيه و تحليل نتايج حاصله، براي مقابله با بيماري ها و حفظ و حراست از سرمايه دامي كشور به بهترين روش ممكن برنامه ريزي نمود.
سيستم اطلاعات جغرافيايي در بخش دامپزشكي، بمنظور دستيابي به اهداف فوق ( و بسياري از اهداف ديگر ) برنامه ريزي گرديده است. با استفاده از اين سيستم و ثبت آمار و اطلاعات مورد نياز در آن، مي توان با گذشت زمان اولاً يك پايگاه و بانك اطلاعات از موقعيت جغرافيايي اماكن پرورش و نگهداري دام ( واحدهاي اپيدميولوژيك ) جمعيت، تركيب و نوع حيوانات نگهداري شده در اماكن پرورش دام، سوابق آماري اجراي برنامه هاي مبارزه با بيماري ها به روش واكسيناسيون و وقوع بيماري ها ( بر اساس تاريخ، ميزان واگيري و تلفات، گروه هاي سني مبتلا و... ) را در مناطق مختلف جغرافيايي كشور ايجاد نمود تا در آينده و هرگاه كه به اين قبيل آمار و سوابق نياز باشد، امكان دسترسي به آنها فراهم باشد. ثانياً با تجزيه و تحليل نتايج حاصل از بررسي سوابق و روابط ميان وقوع بيماري هاي دامي با سوابق واكسيناسيون و اطلاعات ديگر موجود در آن ( مانند تركيب و تراكم جمعيت دامي ) به يك برنامه هدفمند براي پيشگيري، كنترل و مبارزه با بيماري هاي دامي دست يافت. بر اين اساس، سيستم اطلاعات جغرافيايي در بخش دامپزشكي، در 3 زير سيستم شامل زير سيستم شهرستان، استان و مركز طراحي گرديده است. در زير سيستم شهرستان، كليه آمار و ارقام مربوط به مقابله با بيماري ها به روش واكسيناسيون، و نيز آمار و داده هاي مربوط به وقوع بيماري هاي دامي، به صورت روزانه تنظيم و گزارش مي گردند.
زير سيستم شهرستان در واقع مهمترين منبع اطلاع رساني در سيستم اطلاعات جغرافيايي در بخش دامپزشكي كشور محسوب مي گردد و با استفاده از داده هاي آن، امكان تجزيه و تحليل علل وقوع بيماري هاي دامي براي استان و مركز فراهم مي گردد و بر پايه آن مي توان نسبت به تدوين مناسب ترين برنامه ها براي پيشگيري و مبارزه با بيماري هاي دامي در سطح ملي، منطقه اي و استان اقدام نمود. در اين راهنما، روش درج آمار و اطلاعات مورد نياز مدير سيستم مركز، در زير سيستم شهرستان و نيز چگونگي بهره برداري از داده هاي آماري سيستم، در شبكه دامپزشكي شهرستان ارائه گرديده است.